Derde zondag van de vastentijd, B, 2015

Inleiding

Over afgoden gesproken in 2015. De tand des tijds heeft toegeslagen met verregaande technologie, zowat iedereen in de wereld heeft nu een computer, een gsm, en is lid van Facebook, enz. Velen lijden aan slaapstoornissen en maken zich afhankelijk van dit klein hebbedingetje, dat we maar moeilijk missen kunnen. Het bestond niet in de tijd van mijn jeugd, toen was er amper nog de zwart-wit TV, voor de beter gesitueerden. Wij speelden in onze tijd nog buiten op straat…

Verdieping

Afgoden in 2015? Ze houden me vast en maken me onvrij!

Ook al kent u de tien geboden niet meer precies uit uw hoofd, zoals in de tijd van de catechismus, u zult ze zeker teruggekend hebben in de tekst van de eerste lezing (uit Exodus). God begint zijn catechismus met het joodse volk er aan te herinneren, dat zij slaven geweest waren in Egypte en dat God hen uit die slavernij bevrijd heeft. En dan zegt Hij dat ze zich niet aan andere goden moeten onderwerpen want die worden hen dan de baas en dan zijn ze opnieuw slaven juist als in Egypte.

‘Dat geldt tegenwoordig toch niet meer’, zouden wij zeggen. Wij geloven in de ene ware God, in Jezus Christus! Of in Niets! Of we geloven misschien toch wel in Iets, zoals dat heet.

Kinderen van groep 8 van de basisschool zeiden me eens dat ze jaloers op me waren. En ze legden het uit: toen ik zo oud was als zij, kon ik na school buiten gaan spelen, met vriendjes het bos in gaan en dat soort dingen. “Wij kunnen dat niet meer. Want wij hebben spannende TV programma’s die we niet willen missen of computerspelletjes op de GSM waar we graag mee bezig zijn. En daarom kunnen we niet meer de dingen doen die u vroeger deed toen u zo oud was als wij.”

En ik van mijn kant: “Ja, maar jullie kunnen na school toch buiten gaan spelen, met de hond in het bos gaan wandelen en zo.” Nee, dat konden zij niet meer. En na wat zoeken naar het antwoord, kwam het er uit: “Wij zijn verslaafd aan TV programma’s en computerspelletjes op de gsm. En facebook natuurlijk!” En daarmee hadden zij hun afgod genoemd.

Hoeveel meer afgoden zou ieder van ons – volwassenen – kunnen noemen als we kijken naar dingen die ons de baas zijn, waar ons hart naar uitgaat, waar we het liefst mee bezig zijn of die ons veel geld kosten? En meestal dienen we die afgoden zonder te merken dat we hun slaaf zijn geworden.

Ik wil maar zeggen: wat Mozes in de Bijbel zegt, zo’n 1200 vóór Chr., kennen we nu nog terug: afgoden die slaven van ons maken bestaan nog altijd, ook in 2015!

Die afgoden dwingen ons wel niet meer om allerlei te gekke dingen te doen, zoals dieren dood te maken als offer, of grote afgodstempels bouwen, enz. Schijnbaar dwingt niets of niemand ons. Ongemerkt houden die afgoden ons echter wel zo intensief bezig – druk, druk, druk, als we altijd zijn – dat we er maar zelden meer toe komen ons af te vragen waar het nu eigenlijk om gaat.

In de eerste lezing hebben we gehoord: “Op de zevende dag heeft God gerust en zo de Sabbat gezegend en tot een heilige dag gemaakt.” Op de zevende dag rustte God en Hij zag dat het goed was wat Hij gemaakt had. En zo voltooide Hij de schepping. De schepping kwam niet af door nog wat méér te doen, maar juist door te rusten, niets te doen en te genieten van wat er gedaan was.

De tijd nemen om even blij te zijn om iets, dankbaar, verrast, dat maakt alles af, dat maakt alles mooier. Dat geldt voor ons werk. Voor onze relaties. Als we daarentegen alles vanzelfsprekend vinden, dan zijn we slaaf van een of andere afgod. Dan zijn we onvrij en wie wil er in onze dagen nog onvrij zijn…

De Oosterse Kerk kent iconen, beelden van God, vaak heel oud en eerbiedwaardig. Die kijken me aan, kijken door me heen en zeggen heel iets anders: “Je mag er zijn, wat ben Ik blij dat je er bent. Ik sta helemaal aan jouw kant”.

De bekende afbeelding over God met de twee handen die de aardbol vasthouden is ook zo’n icoon. Je voelt je vastgehouden door Hem en toch ben je helemaal vrij. Amen.

Vgl. Nies Van Lier, http://www.preken.be/index.php?option=com_content&view=article&id=8146:derde-zondag-van-de-vasten-2006&catid=235:03&Itemid=1816

Advertenties